Çörek Otu Tohumlarında (Nigella sativa L.) Çimlenme Performansı ve Tohum Kalitesinin İyileştirilmesine Yönelik Bazı Tohum Ön Uygulamaları
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17941407Anahtar Kelimeler:
Çörek otu (Nigella sativa L.), priming, çimlenme, çıkışÖzet
Bu çalışma, çörek otu tohumlarında farklı ön uygulamaların çimlenme oranı ve ortalama çimlenme süresi üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Deneme, 2025 yılında Ege Üniversitesi Tohum Teknolojisi Uygulama ve Araştırma Merkezi (TOTEM) laboratuvarlarında, Tesadüf Parselleri Deneme Deseni’ne göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada; GA₃ (500 mg L⁻¹), KH₂PO₄ (2 g L⁻¹), PEG 6000 (300 g L⁻¹) ve kombinasyonları (PEG 6000 + GA₃, PEG 6000 + KH₂PO₄) uygulanmıştır. ISTA kurallarına göre çimlenme işlemleri gerçekleştirilmiş ve uygulama yapılan tohumların çimlenme oranları ve ortalama çimlenme süreleri karşılaştırılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre, uygulamalar arasında hem çimlenme oranı hem de ortalama çimlenme süresi bakımından istatistiksel olarak anlamlı farklar belirlenmiştir. En yüksek çimlenme oranı %88,67 ile PEG 6000 + KH₂PO₄ uygulamasından elde edilirken, bu uygulama aynı zamanda 3,99 gün ile ortalama çimlenme süresini kısaltmıştır. Diğer etkili uygulamalar arasında PEG 6000 + GA₃ (%80.00 - 4,48 gün) ve KH₂PO₄ (%80,67 – 7,03 gün) yer almıştır. Sonuç olarak, özellikle PEG 6000 ile birlikte uygulanan KH₂PO₄ ve GA₃, çörek otu tohumlarında daha hızlı ve homojen çimlenmesi bakımından olumlu yönde etki ettiği belirlenmiştir.
Referanslar
Acikgoz, N., Ilker, E., Gokcol, A., 2004. Assessment of biological research on the computer. Ege University, TOTEM, Izmir.
Ahmadian, A., Shiri, Y., Froozandeh, M., 2015. Study of germination and seedling growth of Black cumin (Nigella Sativa L.) treated by hydro and Osmopriming under salt stress conditions. Cercetari Agronomice in Moldova, 48: 69-78.
Ajouri, A., Haben, A., Becker, M., 2004. Seed priming enhances germination and seedling growth of barley under conditions of P and Zn deficiency. Journal of Plant Nutrition and Soil Science, 167: 630–636.
Al-Karaki, G.N., 1998. Response of wheat and barley during germination to seed osmopriming at different water potential. Journal of Agronomy and Crop Science, 181: 229-235.
Amir, R., Cohen, H., Hachem, Y., 2019. Revisiting the attempts to fortify methionine content in plant seeds. Journal of Experimental Botany, 70: 4105–4114.
Anonim, 2020. Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü Çörek Otu Fizibilite Raporu Ve Yatırımcı Rehberi. (https://www.tarimorman.gov.-tr/SGB/TARYAT/Belgeler/Projeler/%C3%87orek+Otu+Fizibilite+Raporu+ve+Yatirimci+Rehberi.pdf), (Erişim Tarihi: 10.04.2025).
Asaduzzaman, M., Huqe, M.A.S., Uddin, M.N., Hossain, M.A., Haque, M.S., 2021. Seed priming improves germination and early seedling growth in wheat under control and drought conditions. Journal of the Bangladesh Agricultural University, 19: 1-191.
Ceritoğlu, M., Erman, M., Çığ, F., Şahin, S., Abdulkadir, A., 2021. Bitki gelişimi ve stres toleransının geliştirilmesi üzerine sürdürülebilir bir strateji: Priming tekniği. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 8(3): 374-389.
Ceylan, A., 1987. Tıbbi Bitkiler II (Uçucu Yağ İçerenler). Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No:481, Bornova, İzmir
Duman, İ., Gökçöl, A., Tuncel, G., Akçalı, G., 2011. Biber tohumlarının kalite özelliklerinin iyileştirilmesinde tohum kaplama uygulamasından yararlanma olanakları, Türkiye IV Tohumculuk Kongresi, 14-17 Haziran, Samsun, s. 11-16.
Durmaz, N., Kara, N., 2023. Çörekotu (Nigella sativa L.)’nda bazı tohum ön uygulamalarının verim ve kalite özelliklerine etkisi. Türk Bilim ve Mühendislik Dergisi, 5(1): 9-14.
Elkoca, E., 2007. Priming: ekim öncesi tohum uygulamaları. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 38(1): 113-120.
Endes, Z., 2018. Bazı Tohum ön uygulamalarının iki farklı çörek otu türüne ait (Nigella sativa L. ve Nigella damascena L.) Tohumların çimlenme ve çıkış performansı üzerine etkileri. Selcuk Tarim ve Gida Bilimleri Dergisi, 32(1): 29-37.
Fallah, S., Malekzadeh, S., Pessarakli, M., 2017. Seed priming improves seedling emergence and reduces oxidative stress in Nigella sativa under soil moisture stress. Journal of Plant Nutrition, 41(1): 29–40.
Foti, S., Cosentino, S.L., Patane, C., D’Agosta, G.M., 2002. Effect of osmoconditioning upon seed germination of sorghum (Sorghum bicolor (L.) Moench) under low temperatures. Seed Science and Technology, 30: 521-533.
Ghiyasi, M., Amirnia, R., Fazelimanesh, M., 2015. The effect of seed priming with different concentrations of ascorbic acid on germination and vigor of cumin (Cumin cyminum L.) under saline conditions. Thai Journal of Agricultural Science, 48: 179-785.
Ghiyasi, M., Siavash Moghaddam, S., Amirnia, R., 2019. Chemical priming with salt and urea improves germination and seedling growth of black cumin (Nigella sativa L.) under osmotic stress. Journal of Plant Growth Regulation, 38: 1170–1178.
Hartmann, H.T., Kester, D.E., Davies J.F.T., 1990. Plant Propagation Principles and Practices. Prentice Hall, Eaglewood Cliffs.
Hasanuzzaman, M., Nahar, K., Fujita, M., 2012. Plant response to salt stress and role of exogenous protectants to mitigate salt-induced damages. In: P. Ahmad (Ed), Ecophysiology and responses of plants under salt stress. Springer Science + Business Media, Berlin, pp. 25–87.
Işık, S., 2018. Türkiye'de yetiştirilen çörek otu (Nigella sativa L.) tohumlarına ön uygulama (priming) ve biyoteknolojik yöntemler uygulayarak, standardize çörek otu yağının elde edilmesi. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Biyoteknoloji Enstitüsü, Ankara.
ISTA, 2014. International Rules for Seed Testing. International Seed Testing Association, Zurich, Switzerland.
İlisulu, K., 1992. İlaç ve Baharat Bitkileri, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları. No: 1256, Ankara.
Kayacetin, F., 2021. Selection of some important species in genus Brassica against drought and salt tolerance by morphological observations on germination and seedling growth parameters. Fresenius Environment Bulletin, 30: 9228–9236.
Kayacetin, F., 2022. Response to direct selection against drought stress in Black cumin (Nigella sativa L.). Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2022(1): 6888187.
Larsen, S.U., Andreasen, C., 2004. Light and heavy turfgrass seeds differ in germination percentage and mean germination thermal time. Crop Science, 44(5): 1710–1720.
McDonald, M.B., 2000. Seed Priming. In: M. Black, J.D. Bewley (Eds) Seed Technology and Its Biological Basis. Sheffield Academic Press, Sheffield, UK, pp. 287–325.
Mirmazloum, I., Kiss, A., Erdelyi, E., Ladanyi, M., Nemeth, E.Z., Radacsi, P., 2020. The Effect of osmopriming on seed germination and early seedling characteristics of Carum carvi L. Agriculture, 10(4): 94.
Özcan, İ.İ., Arabacı, O., Öğretmen, N., 2014. Bazı adaçayı türlerinde farklı çimlendirme uygulamalarının belirlenmesi. Türk Tarım Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 2: 203–207.
Pedersen, L.H., Jorgensen, P.E., Pulsen, I., 1993. Effect of seed vigor and dormancy on field emergence, development and grain yield of winter wheat (Triticum aestivum L.) and winter barley (Hordeum vulgare L.). Seed Science & Technology, 21(1): 159-178.
Seyyedi, S.M., Kafi, M., Khazaei, H., Mousavi, S.F., 2015. Effect of priming on seed germination and seedling establishment of black cumin (Nigella sativa L.) under salinity stress. Industrial Crops and Products, 74: 545–552.
Steel, R.G.D., Torrie, J.H., 1980. Principles and procedures of statistics: A biometrical approach. McGraw Hill.
Subaşı, Ü., Gülseven, A., 2010. Seed germination studies on rare endemic Salvia smyrnaea. Biological Diversity and Conservation, 1: 126–132.
TÜİK, 2025. Türkiye İstatistik Kurumu. Bitkisel Üretim İstatistikleri. (https://data.tuik.gov.tr), (Erişim Tarihi: 05.07.2025).
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 EJONS Uluslararası Matematik, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
