Tuz Stresindeki Zinya (Chrysogonum peruvianum L.) Tohumlarının Çimlenme Testi ve Taramalı Elektronik Mikroskop Analizi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19357792Anahtar Kelimeler:
Stres, Taramalı Elektronik Mikroskop, Tuz, ZinyaÖzet
Tuzlu topraklar, tohum çimlenmesini olumsuz etkilemektedir. Yetiştirme ortamında bulunan farklı tuz dozlarının, tohumlardaki çimlenme üzerine yaptığı etkiyi belirlemek amacıyla zinya (Chrysogonum peruvianum L.) tohumlarına 0, 50, 100 ve 150 mM NaCl uygulanmıştır. Zinya tohumları petrilere, her petriye 20 adet olacak şekilde filtre kağıdı arasına ekilmiştir. Hazırlanan ve tohum ekilmiş olan her petriye 0, 50, 100 ve 150 mM tuz dozları hazırlanıp, uygulanmıştır. Çalışma 3 tekrarlı ve her tekrarda 4 adet petri kabı olacak şekilde tesadüf parselleri deneme desenine göre dizayn edilmiştir. Zinya tohumlarının ekildiği petrilerde, günlük çimlenme verileri alınmıştır. Zinya tohumların çimlenmeleri 15 gün sonunda tamamlandığı için çalışma sonlandırılarak analizler yapılmıştır. Çalışma sonucunda zinya tohumlarının, 0, 50, 100 ve 150 mM tuz dozlarına verdiği tepkiler değerlendirilmiştir. Çimlenme oranı ve çimlenme indeksinin tuz dozlarının artmasıyla, azaldığı ve tuz oranı arttıkça, çimlenme gün sayısının arttığı görülmektedir. Taramalı elektronik mikroskop sonuçlarına göre, zinya tohumlarında 0, 50 ve 100 mM tuz dozlarında C, O, Ca, Si, Na, S ve Cl elementleri görülürken, 150 mM tuz dozunda ise kükürt elementi görülmemiştir. Tuz oranının artmasıyla tohum kabuklarında hücrelerde küçülme ve büzüşmelerin arttığı görülmüştür.
Referanslar
Aboutalebi Jahromi, A., & Hosseini Farahi, M. 2016. Fransız kadife çiçeğinde tohum çimlenmesi, bitkisel büyüme ve bazı elementlerin konsantrasyonu (Tageta patula) tuzluluk ve amonyum nitratın etkisi altında. International Journal of Horticultural Science and Technology, 3(2), 199-209.
Ali, U., Ullah, S., Nafees, M. 2023. Nohutta direnç indüksiyonu (Cicer arietinum L.) Biyokömürün toprak iyileştirici olarak kullanımı ve salisilik asit kaynaklı sinyalizasyon yoluyla tuzluluk stresine karşı mücadele. Gesunde Pflanzen, 1-13.
Al-Maskri, A.Y., Khan, M.M., Iqbal M.J., Abbas, M. 2004. Hızlandırılmış yaşlandırma işlemine tabi tutulan karpuz (Citrullus lanatus T.) tohumlarında çimlenme yeteneği, canlılık ve elektriksel iletkenlikteki değişiklikler. Journal of Food, Agriculture and Environment, 2(3-4), 100-103.
Carvalho, R. F., Piotto, F. A., Schmidt, D., Peters, L. P., Monteiro, C. C., & Azevedo, R. A. 2011. Hormonlarla tohum ön işlemesi, tuz stresi altında kalan mısır fidelerinde oluşan oksidatif stresi hafifletmez.. Scientia Agricola, 68, 598-602.
Çalışkan, Ü. 2009. Bazı önemli yazlık sebzelerin çimlenme aşamasında Cd, Cr, Ni ve Pb’a tepkisi. Yüksek lisans tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Kahramanmaraş, Türkiye.
Çetin, A., Kabay, T., Ekincialp, A., Kipçak, S. Bitik 2024. Tuz Stresi Altındaki Lahana Tohumlarının Çimlenme Testi ve Taramalı Elektron Mikroskobu Analizi. ISPEC 16th Internatıonal Conference on Agrıculture, Anımal Scıence & Rural Development. 15-17 Kasım Konya- Türkiye, s, 425-445 (Tam Metin Bildiri/sözlü sunum).
Çetin, A., Kabay, T. 2025. Tuz Stresinin Domates (Solanum lycopersicum L.) Tohumlarının Çimlenme Testi ve Taramalı Elektron Mikroskopi (TEM) Analizi Üzerindeki Etkisi. EJONS Uluslararası Matematik, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Dergisi International Journal on Mathematic, Engineering and Natural Sciences, 9 (1), 64-79
Çirka, Mustafa, Ali Kaya, and Tamer Eryigit. "Influence of temperature and salinity stress on seed germination and seedling growth of soybean (Glycine max L.)." Legume Research 44.9 (2021).
Çirka, Mustafa, et al. "Effects of salt stress on some growth parameters and biochemical changes in bean (Phaseolus vulgaris L.)." Acta Scientiarum Polonorum Hortorum Cultus 21.3 (2022): 53-63.
Davoudi, M., Bayat, H. 2024. Asteraceae familyasından beş süs bitkisinin tohum çimlenmesi ve erken fide gelişim aşamalarındaki tuzluluk toleransı. Journal of Horticulture and Postharvest Research, 7(1), 31-44.
Duncan, D. B., 1955. Çoklu aralık ve çoklu F testi. Biometrichs, 11(1), 1-42.
Dutta, B., Datta, A., Dey, A., Ghosh, A. K., Bandopadhyay, R. 2023. Mangrovdan elde edilen Bacillus sp. ile pirinç bitkilerinde tuz stresinin azaltılmasında tohum biyopriminginin oluşturulması. Biocatalysis and Agricultural Biotechnology, 48, 102626.
Ferraz, M. V., Franco, C. F., Batista, G. S., Pivetta, K. F. L. 2016. Üç süs bitkisi türünün tohum çimlenmesi üzerindeki tuzluluk etkisi ve çimlenme hızı indeksi. Ornamental Horticulture, 22(2), 196-201.
Jalink, H., Van Der Schoor, I.R. 2000. Seed Calcular 2.2 Kullanım Kılavuzu. Report 10. Planth Reserach International, Wageningen, pp. 12
Karagüzel, O. 2003. Farklı tuz kaynak ve konsantrasyonlarının Güney Anadolu doğal Lupinus Varius tohumlarının çimlenme özelliklerine etkisi. Akdeniz University Journal of the Faculty of Agriculture, 16(2), 211-220.
Leon, V., Rabier, J., Notonier, R., Barthelemy, R., Moreau, X., Bouraïma-Madjèbi, S., Pineau, R. 2005. Üç nikel tuzunun Grevillea exul var. rubiginosa, endemik bir serpantin proteace. Annals of Botany, 95(4), 609-618.
Li, C. X., Feng, S. L., Yun, S., Jiang, L. N., Lu, X. Y., Hou, X. L. 2007. Arseniğin buğday tohumu çimlenmesi ve fide fizyolojik aktiviteleri üzerindeki etkileri. Journal of Environmental Sciences, 19(6), 725-732.
Merino, D., Iglesias, M. J., Mansilla, A. Y., Casalongué, C. A., Alvarez, V. A. 2021. Bitkilerde tuz stresiyle mücadele: Bentonit ve L-prolin bazlı yeni bir biyoaktif kompozitin geliştirilmesi. Clays and Clay Minerals, 69(2), 232-242.
SAS 2018: SAS/Stat Yazılımı Hangen ve Geliştirilmiş. SAS Institute Incorporation, Cary, NC.
Torbaghan, M. E. 2012. Tuz stresinin kadife çiçeğinin (Calendula officinalis L.) çimlenmesi ve bazı büyüme parametreleri üzerindeki etkisi. Plant Sci. J, 1(1), 7-19.
Yıldız, S., Karagöz, F. P., Dursun, A. 2017. Giberellik asit ön uygulamasına tabi tutulmuş hüsnüyusuf (Dianthus barbatus L.) tohumlarının tuz stresinde çimlenmesi. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 48(1), 1-7.
Zammali, I., Dabbous, A., Youssef, S., Ben Hamed, K. 2022. Süs bitkisi olan halofit Lobularia maritima'nın NaCl tuzluluğu altındaki çimlenmesi üzerinde kimyasal ön işlemin etkileri. Seeds, 1(2), 99-109.
Zhang, Z., & Yu, F. 2019. Tuz stresinin, halofit olmayan dört süs bitkisi türünün tohum çimlenmesi üzerindeki etkileri. International Journal of Agriculture and Biology, 21(1), 47-53.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 EJONS Uluslararası Matematik, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Dergisi

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.