İSG Verilerinin Kümeleme Analiziyle İncelenmesi: Meslek Gruplarına Dayalı Bir Çalışma
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18274120Anahtar Kelimeler:
İş Kazası Ve Hastalığı, Kümeleme Analizi, SGK İstatistik Yıllığı, İş Sağlığı Ve GüvenliğiÖzet
Bu çalışmanın amacı, 2020–2024 döneminde Türkiye’de meydana gelen iş kazaları ve meslek hastalıklarına ilişkin verileri kümeleme analizi yöntemiyle incelemektir. Araştırmada kullanılan veriler, SGK’nın istatistik yıllıklarından elde edilmiş olup 88 meslek grubunu kapsamaktadır. Veriler analiz öncesinde standartlaştırılmış ve iş kazası ile meslek hastalığı oranları ayrı olarak değerlendirilmiştir. Hiyerarşik kümeleme analizi Ward yöntemiyle uygulanmış ve meslek gruplarının benzer risk düzeylerine göre ayrıştığı belirlenmiştir. Analiz sonucunda iş kazaları açısından meslek grupları 41 düşük, 28 orta ve 19 yüksek riskli olmak üzere 3 kümeye ayrılmıştır. Meslek hastalıkları verilerinde ise 4 küme elde edilmiş ve toplam vaka sayılarının 2020–2024 döneminde %27 oranında arttığı tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar risk yoğunluğunun özellikle üretim, inşaat ve madencilik gibi sektörlerde daha belirgin olduğunu göstermekte olup, çalışma veriye dayalı önceliklendirme ve hedefe yönelik İSG politikalarının geliştirilmesine katkı sunmaktadır.
Referanslar
Cooper, M.D., 2000. Towards a model of safety culture. Safety Science, 36(2): 111–136.
Cox, S., Flin, R., 1998. Safety culture: Philosopher’s stone or man of straw? Work and Stress, 12(3): 189–201.
ÇSGB, 2025. T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı | Duyurular. (https://www.csgb.gov.tr/sgb/duyurular/2023-yili-faaliyet-raporu/), (Erişim Tarihi: 22.11.2025).
Demirbilek Tunç, 2005. İş Güvenliği Kültürü. (https://legal.com.tr/urun/is-guvenligi-kulturu/4417), (Erişim Tarihi: 22.11.2025).
Dizdar, E.N., Koçar, O., 2018. İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemlerinde risklerin yapay sinir ağlarıyla değerlendirilmesi. Academic Platform-Journal of Engineering and Science, 6(3): 73-83.
Dizdar, E.N., Koçar, O., 2024. Artificial neural network-based risk assessment for occupational accidents in the shipbuilding industry in Turkey. Neural Computing and Applications, 36(32): 20457–20471.
Dizdar, E.N., Ünver, M., 2020. The assessment of occupational safety and health in Turkey by applying a decision-making method; MULTIMOORA. Human and Ecological Risk Assessment, 26(6): 1693–1704.
Hale, A.R., Hovden, J., 1998. Management and culture: the third age of safety. A review of approaches to organizational aspects of safety, health and environment. Occupational Injury, 145-182.
Hämäläinen, P., Takala, J., Saarela, K.L., 2006. Global estimates of occupational accidents. Safety Science, 44(2): 137–156.
Karacan, E., Erdoğan, Ö.N., 2011. İşçi sağlığı ve iş güvenliğine insan kaynakları yönetimi fonksiyonları açısından çözümsel bir yaklaşım. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (21): 102-117.
Neal, A., Griffin, M.A., 2002. Safety climate and safety behaviour. Australian Journal of Management, 27: 67–75.
Park, M.Y. Kang, M.Y., 2025. Occupational risk factors for kidney disease: A comprehensive review. Journal of Korean Medical Science, 40(31): e224.
Reason, J., 2016. Managing the risks of organizational accidents. Managing the Risks of Organizational Accidents, 1–252.
SGK, 2025. Sosyal Güvenlik Kurumu. (https://www.sgk.gov.tr/Istatistik/Yillik/fcd5e59b-6af9-4d90-a451-ee7500eb1cb4), (Erişim Tarihi: 22.11.2025).
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 EJONS Uluslararası Matematik, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
